Natur Zientziak. DBH 1.
Materiaren egoerak
Zuhaitzeko puntua: Lurra Unibertsoan / Materia unibertsoan / Materiaren egoerak: solidoen, likidoen eta gasen propietate espezifikoak. Atomoak eta molekulak. Elementuak eta konposatuak. Sinbolo kimikoak. Hidrogenoa eta helioa: ugaritasuna eta propietateak.
  Metodologiarako iradokizunak Baliabideak eta jarduerak
HELBURU KONTZEPTUALA

Flash bidezko animazio honen bitartez, ikasleek materiaren egoerak zein diren eta egoera batetik bestera nola igarotzen diren jakingo du.

HELBURU PEDAGOGIKOA

“Egoera-aldaketak” izeneko baliabideari nahiz ikasgaiaren planeko jarduerei esker, materiaren egoerak bereiziko ditugu, bai eta egoera horiek interpretatu ere, teoria zinetiko molekularra erabiliz.

ALDERDI INTERESGARRIAK
Baliabidea ikusi aurretik:
  • Ikasleei ikusaraztea gorputzak zerez osatuta dauden, bai eta haiek osatzen dituzten substantziak gure zentzumenen bitartez beha ditzakegula ere.
  • Ikasleei materiaren hiru egoerak zein diren gogoraraztea, eta adieraztea tenperaturak eta presioak erabakitzen dutela zein den substantzia baten egoera; izan ere, magnitude horietako bat aldatuz gero, substantziaren egoera alda daiteke.
  • Hiru egoerak oso azaletik deskribatzea.
Baliabidea ikusi bitartean:
  • Ikasleei behin eta berriz esatea egoera-aldaketen eraginez substantzien forma eta bolumena aldatu egiten dela, baina masa aldagaitza dela.
  • Substantzia egoeraz aldatzen denean, tenperatura konstantea dela adieraztea.
  • Ikasleei adieraztea, kontrakoa uste badute ere, likidoa ez dela solidoaren eta gasaren arteko egoera; izan ere, likidoen partikulek askatasun handia dute, nahiz eta erakarpen-indarrek eragotzi egiten dieten banantzea.
  • Ikasleek likidoen eta solidoen egoera-aldaketak ezagutzea; horrez gain, jakitea egoera horietan partikulek elkar erakartzen dutela –zenbat eta gertuago egon, hainbat eta gehiago–.
  • Ikasleek materiaren egoerak azal ditzaten lortzea, bai eta haietan gertatzen diren prozesuak ere, partikulen bibrazioei dagokienez.
LAN EGITEKO MODUA
Banaka, ikasleek materia barrutik nolakoa den azter eta ikus dezaten.
ORIENTABIDEAK
  • Behin baliabidea ikusita, proposatu ikasleei binaka edo hirunaka jartzeko eta egoera-aldaketak eragiten dituzten eguneroko prozesuak zerrendatzeko, kasu bakoitzean aldaketa zein den adieraziz. Azkenik, talde bakoitzak bere ondorioak azalduko dizkie ikaskideei.
  • Joan http://iris.cnice.mecd.es/quimica/ helbidera eta klikatu “Alumnado” (ikasleak) izeneko ikonoan eta, gero,“Primer ciclo (1º)” (lehen zikloa) jartzen duenean. Eskatu ikasleei materiaren propietateei eta sailkapenari buruzko jokoa egiteko.
  • Zabaltze-jarduera bat egin nahi izanez gero, eskatu aurreratuen doazen ikasleei web orri honetako jarduerak egiteko: http://thales.cica.es; jarduera horietan, materia definitzeko erabiltzen diren magnitudeei buruzko gai praktikoak ateratzen dira.
JARDUEREKIKO LOTURA
  • 1. jardueraren bidez (“Zer da materia?”), ikasleek materiaren kontzeptua berrikusiko dute, eta materiaren hainbat modu bereiziko dituzte.
  • 2. jardueraren bidez (“Materiari buruzko mapa”), ikasleek materiaren sailkapenari buruz dituzten ezagutzak indartuko dituzte.
  • 3. eta 4. jardueren bidez (“Gasak” eta “Solidoak, likidoak eta gasak”) ikasleek materiaren hiru egoerei buruzko ezaugarri nabarmenenei buruzko ezaugutzak indartuko dituzte. Hiru egoeren arteko berdintasunak eta desberdintasunak landu nahi badira, egin 4. jarduera.
© Santillana en Red 2004